Stan instalacji elektrycznej ocenia się nie tylko na podstawie jej wieku czy wyglądu przewodów. W praktyce sporo problemów pozostaje niewidocznych w trakcie normalnego użytkowania, dlatego istotne są sprawdzenia realizowane przy użyciu odpowiednich przyrządów. Pomiary elektryczne pozwalają zebrać dane dotyczące określonych parametrów instalacji i porównać je z wymogami technicznymi.
Zakres takich czynności zależy między innymi od rodzaju instalacji, jej przeznaczenia oraz warunków, w jakich pracuje. Zupełnie inaczej wygląda kontrola prostego obwodu w budynku mieszkalnym, a inaczej instalacji obejmującej większą liczbę odbiorników. Znaczenie ma również sposób stworzenia instalacji, zastosowane zabezpieczenia a także wcześniejsze modyfikacje. Właśnie dlatego samo uzasadnienie, że instalacja działa, nie dostarcza całkowitej informacji o jej stanie technicznym.
Podczas sprawdzania instalacji konstatuje się między innymi ciągłość przewodów ochronnych, stan izolacji a także działanie wybranych zabezpieczeń. W współzależności od sytuacji tworzy się również pomiary powiązane z impedancją pętli zwarcia czy rezystancją uziemienia. Każdy z takowych parametrów opisuje inny fragment działania instalacji, zatem pojedynczy wynik nie powinien być traktowany jako pełna ocena całości. W praktyce znaczenie moraz kolejność wykonywania poszczególnych czynności. Niektóre pomiary wymagają odłączenia zasilania, inne mogą być prowadzone tylko po najlepszym przygotowaniu badanego obwodu. Powinno się również uwzględnić sposobność występowania urządzeń elektronicznych, które mogą wpływać na sposób przeprowadzania kontroli. Wyniki zapisuje się w dokumentacji, ponieważ późniejsze porównanie danych może ułatwić ocenę przeróbek zachodzących w instalacji.
Istotnym momentem na wykonanie testom jest nie tylko i wyłącznie zakończenie nowej instalacji. Pomiary elektryczne projektuje się także w ramach okresowych sprawdzeń oraz po zmianach, rozbudowie albo naprawach instalacji. W starszych budynkach dodatkową trudność może stanowić niepełna dokumentacja. Wówczas przed rozpoczęciem prac trzeba ustalić przebieg poszczególnych obwodów i sposób połączenia elementów, ponieważ wcześniejsze przeróbki nie za każdym razem odpowiadają pierwotnemu projektowi. Zdarza się również, że jeden obwód był przez lata zmieniany kilka razy, a zastosowane rozwiązania różnią się od tych wykorzystywanych obecnie. W takich sytuacjach interpretacja wyników wymaga uwzględnienia rzeczywistego układu instalacji, a nie jedynie danych zapisanych w starych dokumentach. Ważne jest też rozróżnienie pomiaru od oględzin. Sam odczyt przyrządu nie zastępuje sprawdzenia widocznych elementów, oznaczeń, połączeń i sposobu rozmieszczenia urządzeń.
Na wyniki mogą wpływać także warunki, w których przeprowadzane jest badanie. Znaczenie mają w głównej mierze wilgotność, temperatura, stan przewodów a także konfiguracja podłączonych odbiorników. Dlatego wyniku nie należy analizować w oderwaniu od rodzaju instalacji i okoliczności wykonania pomiaru. W dokumentacji warto zachować informacje o badanych obwodach, zastosowanych metodach a także uzyskanych wartościach, ponieważ tworzą one punkt odniesienia dla kolejnych sprawdzeniu. Jeśli instalacja została rozbudowana, część wcześniejszych danych może wymagać ponownej weryfikacji. Takie podejście daje możliwość rozpatrywać stan instalacji na podstawie konkretnych parametrów i zmian w czasie, zamiast opierać się wyłącznie na jej wieku, wyglądzie albo prawidłowym działaniu podłączonych urządzeń.
Zobacz również: pomiary elektryczne Kielce.