Nie właściwie każde nagranie nadaje się do bezpośredniego zastosowania bez wcześniejszego uporządkowania treści. W praktyce szybko okazuje się, że dźwięk, szczególnie dłuższy i wielowątkowy, wymaga przekształcenia w formę tekstową, która pozwala na wygodne operowanie informacją. Taki zapis ułatwia analizę, porównywanie fragmentów a także wracanie do konkretnych wypowiedzi bez konieczności wielokrotnego odsłuchiwania całości.
Z doświadczenia wynika, że już na etapie pierwszego odsłuchu widać różnice w jakości materiału, co później wpływa na sposób jego opracowania i poziom szczegółowości zapisu.
W tym kontekście transkrypcje nagrań są traktowane jako proces wymagający nie tylko i wyłącznie wiernego odwzorowania słów, niemniej jednak też uporządkowania struktury wypowiedzi. W praktyce pojawiają się sytuacje, w których rozmowy są przerywane, nakładają się na siebie lub zawierają dłuższe pauzy, co utrudnia zachowanie naturalnej ciągłości tekstu. W takich przypadkach niezbędne jest podjęcie wyborów, jak oddać przebieg rozmowy w sposób czytelny, a równocześnie zgodny z oryginałem. Na prawdę bardzo często zwraca się uwagę na to, że różnorodne rodzaje nagrań wymagają odmiennego podejścia, ponieważ inaczej opracowuje się wywiad, a całkiem inaczej rozmowę kilku osób prowadzoną w mniej uporządkowanych warunkach.
W bardziej formalnych sytuacjach pojawia się transkrypcja do sądu, gdzie szczególną wagę przywiązuje się do dokładności i zgodności z rzeczywistym przebiegiem wypowiedzi. W praktyce oznacza to konieczność zapisu bez pomijania istotnych elementów, nawet jeżeli już w zwyczajnym języku mogłyby one zostać uznane za nieistotne. Istotne staje się też zachowanie kolejności wypowiedzi a także oznaczenie osób biorących udział w rozmowie, co umożliwia odtworzyć pełny kontekst zdarzenia (warto zobaczyć: stenogram cennik). W pewnych sytuacjach materiał jest niełatwy technicznie, np przez hałas tła lub niewyraźną dykcję, co dodatkowo wpływa na czas i sposób opracowania tekstu.
W szerszym ujęciu stenogram jest formą zapisu, która porządkuje wypowiedzi w sposób możliwie wierny, niemniej jednak równocześnie czytelny dla odbiorcy. W praktyce jego przygotowanie wymaga skupienia na szczegółach językowych, ponieważ wręcz niewielkie różnice w zapisie mogą podmieniać sens wypowiedzi. Na prawdę często obserwuje się, że dopiero po przekształceniu nagrania w treść możliwe staje się całe przemyślenie przebiegu rozmowy, szczególnie gdy zawiera ona wiele wątków lub odniesień do wcześniejszych wypowiedzi. Dzięki temu materiał audio zyskuje formę, która daje możliwość na dalszą analizę bez konieczności odtwarzania go zupełnie.
Sprawdź tutaj: transkrypcja do sądu.